Deforme 166Gd Çekirdeğinde Sözdespin Çiftlerinin Özellikleri

Tuncay BAYRAM, A. Hakan YILMAZ
2.469 1.362

Abstract


Sözdespin simetrisi küresel çekirdeklerde elli yıl kadar önce gözlendi. Uzun yıllar orijini anlaşılamayan bu simetrinin on yıl kadar önce çekirdek içerisinde eşit büyüklükte ancak zıt işaretli çekici skaler ve itici vektör potansiyeller varlığında ortaya çıktığı anlaşıldı. Bu durum yaklaşık bir biçimde bu tür potansiyelleri içeren ve çekirdeklerin birçok taban-durum özelliklerinin ortaya çıkarılmasında başarılı bir biçimde kullanılan relativistik ortalama alan (RMF) teorisinin sözdespin simetrisi incelemelerinde kullanılmasını mümkün kılmaktadır. Bu simetri çerçevesinde tek-parçacık enerji seviyelerinin kuantum sayılarına göre yerleşimlerinin gösterimi klasik gösterimden farklılık göstermektedir. Bu bağlamda sözdespin simetrisi çerçevesinde tek-parçacık enerji seviyelerinin çekirdek deformasyonuna bağlı olarak değişiminin incelenmesi ilginç olabilir. Bu nedenle bu çalışmada RMF teorisi çerçevesinde deforme olduğu deneysel olarak iyi bilinen 166Gd çekirdeğinin nötron ve proton tek-parçacık enerji seviyelerindeki sözdespin çiftlerinin kuadrupol deformasyon parametresine göre değişimleri incelendi. Ayrıca sözdespin kavramı ve RMF teorisi detaylıca irdelendi.

Full Text:

PDF (Türkçe) PDF