YAŞLILARDA SAĞLIKLI YAŞLANMA VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: BİR MODEL GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Havva KAÇAN SOFTA, Özlem IŞIL
310 137

Öz


        

 Amaç: Bu çalışma yaşlılarda sağlıklı yaşlanma durumları ve ilişkili faktörler incelenerek sağlıklı yaşlanma bakım modeli geliştirmek amacıyla tanımlayıcı, analitik ve retrospektif olarak gerçekleştirildi.

 

      Yöntem: Araştırma Kastamonu Halk Sağlığı Müdürlüğüne bağlı Aile Sağlığı Merkezleri, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne bağlı Çankırı İsmail Özdemir Huzurevi ve Karabük Yücel Huzurevinde yapılmış olup, örneklemi 492 yaşlıdan oluşmaktadır. Veriler Yaşlı Tanıtım Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği, Geriatrik Depresyon Ölçeği,  Yaşam Doyumu Ölçeği,  Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Yolları Ölçeği, Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde ve ortalama değerler ile niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Pearson Ki-Kare ve Fisher Exact testi kullanıldı. Ttek yönlü analizlerde anlamlı çıkan risk faktörlerini çok değişkenli incelemek için Lojistik regresyon analizi kullanıldı.

 

      Bulgular: Araştırmada değişkenler tek tek değil, birlikte anlam kazanmıştır. Bu nedenle Geriatrik depresyon ölçeği toplam puanı düşük olan yaşlılarda, sağlıklı yaşlanma oranı OR=1.05 (1.04–1.12) kat yüksek, Stresle başa çıkma yolları ölçeği toplam puanı yüksek olan yaşlılarda sağlıklı yaşlanma oranı OR=1.05 (1.02–1.08) kat yüksek, arkadaş ziyareti yaptığını söyleyen yaşlılarda sağlıklı yaşlanma oranı OR=1.94 (1.09–3.44) kat yüksek, yürüyüş yaptığını ifade eden yaşlılarda sağlıklı yaşlanma oranı OR=2.89 (1.36–6.11) kat yüksek, Günün belli saatlerinde uyuduğunu ifade eden yaşlılarda sağlıklı yaşlanma oranı OR=3.29 (1.77–6.12) kat yüksektir. Gelir durumu yetersiz olanlar olmayanlara göre sağlıklı yaşlanmama yönünden 2,20 kat daha fazla riskli iken çalışmayan yaşlılar sağlıklı yaşlanmama yönünden 4.31 kat daha fazla riskli bulundu.

 

     Sonuç: Araştırma sonunda yaşlı bireylerin sosyo demografik, fiziksel, psikolojik ve sosyokültürel değişkenleri ile sağlıklı yaşlanma arasındaki bu ilişkinin incelendiği çalışmanın sonuçları dikkate alınarak Türk toplumunun kültürel yapısına uygun Sağlıklı Yaşlanma Bakım Modeli geliştirildi.

 

     Anahtar Sözcükler: Yaşlılık, sağlıklı yaşlanma, sağlıklı yaşlanma bakım modeli, hemşirelik

 


Tam metin:

XML PDF