Arap Dili Fonetiğinde Bazı Kavramların Yansıttığı ‘Ses Üretiminde Süre’ Olgusu Üzerine Bir Deneme

Nazife Nihal İnce
2.002 322

Öz


Dünya üzerindeki hemen hemen bütün diller dil çalışmalarında fonetiğe bir şekilde yer ayırmıştır. Arap dilinin fonetiğe gösterdiği ihtimam ise birçok dile nazaran daha fazla olmuştur. Fonetik incelemeler umumiyetle seslerin artikülasyon nitelikleri yani mahreç ve sıfatlar üzerinde yoğunlaşır. Buna mukabil gerek sıfat gerçeğinin ima ettiği her bir ses için farklı güç ihtiyacı düşüncesi gerekse ünlü seslerin uzatmaya elverişli oluşu ses-süre ilişkisini de zihinlere getirmektedir. Bu çalışmada Arap dili geleneğinde artikülasyon sürelerini ifade eden kavramların ve buna benzer verilerin yardımıyla konuyu ele alan disiplinlerin ses miktarı konusundaki tutumunu aydınlatmayı amaçladık. Çalışmamızın sonunda bazı tecvit eserlerinin yer verdiği ve seslerin ölçülerini korumayı işleyen bölümlerde kullandığı kavramlardan ve diğer olgulardan hareketle en azından uygulama hedefi olarak ses sürelerinin korunması ile ses niteliklerinin korunmasına yönelik dengeli bir bakışın olduğu neticesine ulaştık.


Anahtar kelimeler


Arap Dili, Ses üretimi, Ünlü, Ünsüz, Ses niteliği, Ses süresi, Med.

Tam metin:

PDF XML


DOI: http://dx.doi.org/10.18505/cuifd.57161

Referanslar


Abdullah, Hamin Abdullah. ‘Againist the Class of Liquids’. Jordan Journal of Modern Languages and Literature 5, sy.1( 2013): 31-56

Abduttevvâb, Ramazan. Medḫal ilâ ʿİlmi’l-Luğa ve Menâhici’l-Baḥsi’l-Luğaviyy. Kahire: Mektebetu’l-Hancî, 1997.

Ahmed, İmâd Hamîd. ‘İşbâʿu’l-Ḥareketi ve’l-İctizâʾu Bihâ an Ḥarfi’l-Meddi fi’l-Lehecêti’l-ʿArabiyyeti’l-Ḳadîme’. Mecelletu Âdâbi’l-Ferâhîdî, 9: (2011) :35-74

Bişr, Kemal. ʿİlmu’l-Eṣvâṭ. Kahire: Dâru Ğarîb, 2000.

el-Cezerî, Muhammed b. Muhammed İbnu’n-Nâzım. el-Ḥavâşî’l-Mufhime fî Şerḥi’l-Muḳaddime . Kahire: el-Matbaatu’l-Meymeniyye, 1309h.

ed-Dânî, Ebu Amr. et-Taḥdîd fi’l-İtḳâni ve’t-Tecvîd. thk. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru ʿAmmâr, 2000.

Enîs, İbrâhîm. el-Eṣvâtu’l-Luğaviyye. Mısır: Mektebetu’l-Anglo, 2007.

el-Ensârî, Zekeriya. ed-Deḳâiku’l-Muḥkeme fî Şerḥi’l-Muḳaddime. Kahire: el-Mektebetu’s-Saʿîdiyye, thz.

el-Ezherî, Abduddâim. et-Ṭırâzâtu’l-Muʿallame fî Şerḥi’l-Muḳaddime. thk. Abdurrahman Bedr. Tanta: Dâru’s-Sahâbe, 2005.

el-Ezherî, Halid b. Abdullah. el-Ḥavâşî’l-Ezheriyye fî Ḥalli Elfâẓi’l-Muḳaddimeti’l-Cezeriyye. thk. Muhammed Berekât. Dimaşk: yy., 2002.

Ḫalef, Sîvân. ‘İṭâletu Eṣvâti’l-Meddi ve Ṣavteyi’l-Lîni fi’l-ʾEdâi’l-Ḳurʾâniyyi ve ʿİlmi’l-Eṣvât’. Mecelletu Mîsân Li’d-Dirâsati’l-Akâdîmiyye 10, sy. 18 ( Haziran 2011): 22-36.

el-Hamed, Ğânim Kaddûrî. Ebḥâsun fî ʿİlmi’t-Tecvîd. Amman: Dâru ʿAmmâr, 2002.

Hasan, Süheyr Kazım. ‘el-Harekâtu ve Ensâfu’l-Harekâti ve Eşbâhu’l-Harekât’. Mecelletu Âdâbi’l-Basra 55 (2011): 168-191.

el-Hatîb, Salih. ‘The Formal Notation of Some Phonological Processes in the Holy Quran’. JKAU Educ. Sci. 16 ( 2003): 25-37.

İbn Cinnî, Ebu’l-Feth. el-Ḫaṣâiṣ, thk. Muhammed Ali en-Neccâr 3 cilt. Mısır: el-Mektebetu’l-İlmiyye, 1952.

İbn Cinnî, Ebu’l-Feth. Sirru Ṣınâati’l-İʿrâb. thk. Hasan Hindâvî 2 cilt. Dimaşk: Dâru’l-Kalem, 1993.

İbn Dureyd, Ebu Bekr. Cemheretu’l-Luğa. thk. Remzi Balebekî. Beyrut: Dâru’l-İlmi li’l-Melâyîn, 1987.

İbnu’l-Cezerî, Ebu’l-Hayr Muhammed. et-Temhîd fî ʿİlmi’t-:Tecvîd. thk. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle, 2001.

İbnu’t-Tahhân, es-Sumâtî. el-ʾİnbâʾ fî ʾUṣûli’l-ʾEdâʾ. thk. Hâtim Salih ed-Dâmin. Şarika: Mektebetu’-Sahâbe, Kahire:

Mektebetu’t-Tâbiʿîn, 2007.

Mahmûd, Safvet. el-Ma’ârifu’s-Ṣavtiyyeʾİnde’l-Muteḳaddimîn min Ḫilâli’l-Muṣṭalaḥâti’l-Letî Ḳaddemûhâ. Danş. Mubarek Muhammed Rahme. Ummudermân: Ummudermân Ün. yy. (matbu doktora tezi), 2013.

el-Kârî, Ali. el-Minaḥu’l-Fikriyye fî Şerḥi’l-Muḳaddimeti’l-Ceceriyye. thk. Usâme ʿAtâyâ. Dimaşk: Dâru’l-Ğavsânî Li’d-Dirâsâti’l-Kur’âniyye, 2012.

el-Kaysî, Mekkî b. Ebi Tâlib. er-Ri’âye fî Tecvîdi’l-Ḳırâ’e ve Taḥḳîḳi Lafẓi’t-Tilâve. thk. Cemal Muhammed Şeref. Tanta: Dâru’s-Sahâbe, 2002.

el-Kurtubî, Abdulvehhâb. el-Mûḍiḥ fi’t-Tecvîd. thk. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru ʿAmmâr, 2000.

Saçaklızâde, Muhammed b. Ebî Bekr el-Marʿaşî. Cuhdu’l-Muḳill. thk. Sâlim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru ʿAmmâr, 2008

Sîbeveyh, Ebu Bişr Amr b. Osman. el-Kitâb. thk. Abdusselâm Hârûn, 5cilt. Kahire: Mektebetu’l-Hâncî, Riyad: Dâru’r-Rifâʿî, 1982.

Taşköprülüzâde, İsâmuddîn Ahmed b. Mustafa. Miftâḥu’s-Saʿâde ve Miṣbâḥu’s-Siyâde, 3 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 1985.

Taşköprülüzâde, İsâmuddîn Ahmed b. Mustafa. Şerḥu’l-Muḳaddimeti’l-Cezeriyye. thk. Muhammed Sîdî el-Emîn. Medine: Vizâratu’ş-Şuûni’l-İslâmiyye, 1421h.




Dizinlenme Bilgileri

1. TUBİTAK - ULAKBİM TR DİZİN SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER VERİ TABANI (2012 yılı 16/1. Sayıdan itibaren / Kabul Tarihi: 13/11/2015) 

2. INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL  (Kabul Tarihi: 08/12/2015) 

3. OPEN ACADEMIC JOURNALS INDEX  (Kabul Tarihi: 08/08/2015)

4. TÜRK EĞİTİM İNDEKSİ (Kabul Tarihi: 20/04/2015)

5. ARASTIRMAX SCIENTIFIC PUBLICATION INDEX (2001- -)

6. THE EUROPEAN REFERENCE INDEX FOR THE HUMANITIES AND THE SOCIAL SCIENCES (ERIH PLUS) (Kabul Tarihi: 06/09/2016)

7. EURASIAN SCIENTIFIC JOURNAL INDEX (KABUL TARIHI: 29/04/2016) 

8. SCIENTIFIC INDEXING SERVICES (SIS) (Kabul Tarihi: 04/05/2016) 

9. SOSYAL BİLİMLER ATIF DİZİNİ (SOBİAD) (Kabul Tarihi: 07/05/2016)

10EBSCO KAPSAMINDAKİ ULUSLARARASI ALAN INDEKSI:  ATLA RELIGION DATABASE© (ATLA RDB©) ATLAn3834296 (Kabul Tarihi: 20/05/2016

11.  PUBLIC KNOWLEDGE PROJECT (PKP) INDEX (Kabul Tarihi: 10/07/2016)

12. J-GATE E-JOURNAL GATEWAY (Kabul Tarihi: 07/07/2016) 

13. BROWZINE ACADEMIC JOURNAL COLLECTIONS (Kabul Tarihi: 07/07/2016) 

14. DIRECTORY OF RESEARCH JOURNALS INDEXING (DRJI) (Kabul Tarihi: 08/08/2016)

15. DOAJ: DIRECTORY OF OPEN ACCESS JOURNALS (Kabul Tarihi: 02/09/2016)

16. MLA International Bibliography (EBSCO ve ProQuest kapsamında, Kabul Tarihi: 14/09/2016)

17. CEEOL: Central and Eastern European Online Library (06/10/2016 - -)