KENTSEL DÖNÜŞÜM ÜZERİNE DÜŞÜNCELER: KAZANIM MI KAYIP MI?

Berrin Selçuk, İlke Bezen Aydoğdu
1.087 143

Öz


İnsanoğlunun geçmişten günümüze yaşadığı pek çok olgu, kent mekânlarına yansımış ve kentlerdeki dönüşümleri de beraberinde getirmiştir. Kentsel dönüşüm kavramının ortaya çıkışı II. Dünya savaşı sonrasına rastlamaktadır. Savaş sonrası yakılıp, yıkılarak tahrip edilen pek çok kentin çöküntü alanları yeniden inşa edilir olmuştur. Bu anlamda kentsel dönüşümlerle toplumların mekân gereksinimleri karşılanmaya çalışılmıştır. Kentsel dönüşüm bağlamında mekânların gereksinimine göre çeşitli dönüşüm yöntemleri mevcuttur. Zamanla değişen paradigmalar da kent mekânlarına yansımış ve kentleri etkilemişlerdir.

Kentsel dönüşüme konu olan mevcut sorunların büyük bir kısmı, kentlerin fiziki koşulları ile ilgilidir. Kentlerdeki sağlıksız yapılaşma, yetersiz alt yapı, kötü çevre koşulları, çöküntü alanları, tarihi mekânların ve ekonomik kullanımı tükenmiş alanların varlığı ve bunların kente yeniden kazandırılması gereksinimi kentsel dönüşümü gerekli kılmıştır. Bu esasen kentin doğasında var olan bir gerçektir. İhtiyaçlar değiştikçe ve çeşitlendikçe, yeniliklerle birlikte gelen kavramlar toplumla birlikte içinde yaşanılan kent mekânlarını da etkilemektedir.

Türkiye’de kentsel dönüşüm olarak ilk akla gelen gecekondu alanlarının sağlıklı yapılar olarak kazandırılması bağlamında geliştirilen projelerdir. Ancak yapılan her kentsel dönüşüm projesinin kentlere ve kentlilere kazandırması beklenilen sonuçları vermediği görülmektedir.


Anahtar kelimeler


Kent, Kentleşme, Kentsel Dönüşüm.

Tam metin:

PDF

Referanslar


KAYNAKÇA

AKINCI, Burcu; Ayşe YIKICI ve Eda YİĞİT (2004). Değişen Kent ve Anladıklarımız, Planlama TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayını, Sayı 30, 90-97.

AKKAR, Z. Müge (2006), “Kentsel Dönüşüm Üzerine Batı’daki Kavramlar, Tanımlar, Süreçler ve Türkiye”, Planlama, 2, 29-38.

ATAÖV, Anlı ve Sevin OSMAY (2007), “Türkiye’de Kentsel Dönüşüme Yöntemsel Bir Yaklaşım”, Middle East Technical University Journal of The Faculty of The Architecture, Vol. 2, 57-82.

AYDINLI, Halil İbrahim ve Hilal TURAN, (2012), “Kuramsal ve Yasal Çerçevede Türkiye’de Kentsel Dönüşüm”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 61-70.

AYDOĞDU, İlke Bezen, (2011) “Çevre Hakkı ve Çevre Etiği Çerçevesinde Kent Hakkına Yeniden Bir Bakış”, 7. Türkiye Şehircilik Kongresi, İstanbul.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (2009), Kentleşme Şurası, Afetlere Hazırlık ve Kentsel Risk Yönetimi Komisyonu, Ankara, İnternet Adresi: http://www.deprem.gov.tr/sarbis/DDK/Belgeler/Kentlesme_surasi_2009/kitap4.pdf, Erişim Tarihi: 26.12.2013.

BOOKCHIN, Murray (1999), Kentsiz Kentleşme, Yurttaşlığın Yükselişi ve Çöküşü, Çev.: B. Özyalçın, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.

ERTAŞ, Mehmet (2011). “Kentsel Dönüşüm Çalışmalarında Sosyal Boyutun İncelenmesi Ankara ve Londra Örnekleri”, Selçuk Üniversitesi Teknik-Online Dergi, , Cilt 10, Sayı 1, İnternet Adresi: sutod.selcuk.edu.tr/sutod/article/download/96/88, Erişim Tarihi: 16.04.2013.

ES, Muharrem (2012), “Kentsel Dönüşüm”, Büyüteç, Ankara Sanayi Odası Sonuçları, 55-67.

GENÇ, Fatma Neval (2008), “Türkiye’de Kentsel Dönüşüm: Mevzuat ve Uygulamaların Genel Görünümü”, Yönetim ve Ekonomi, Cilt. 15, Sayı 1, s. 115-130.

HARVEY, David (2013), Asi Şehirler, Şehir Hakkından Kentsel Devrime Doğru, Çev.: A. D. Temiz, MetisYayınları, İstanbul.

HARVEY, David (2009), Sosyal Adalet ve Şehir, Çev.: M. Moralı, MetisYayınları, İstanbul.

İÇLİ, Gönül (2011), “Kentsel Dönüşüme İlişkin Sosyolojik Bir Değerlendirme-Denizli Örneği”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi , Cilt 3, No 1, 43-57.

KALAĞAN, Gökhan ve Salih ÇİFTÇİ (2012), “Kamu-Özel Sektör İş Birliğinin Kentsel Mekâna Yansıması: Kentsel Dönüşüm Örneği ve Yeni Aktörler”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, Cilt 4, No 2, 121-133.

KARAKURT, Elif, (2006) “Kentsel Mekanı Düzenleme Önerileri: Modern Kent Planlama Anlayışı ve Post Modern Kent Planlama Anlayışı” Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı 26, İnternet Adresi: http://iibf.erciyes.edu.tr/dergi/sayi26/sayi_26.htm, Erişim Tarihi: 03.01.2014.

KAYA, Erol (2004), Kentleşme ve Kentlileşme. İstanbul: İlke Yayıncılık.

KAYPAK, Şafak (2010), “Kentsel Dönüşüm Faaliyetlerine Etik ve Sosyal Sorumluluk Temelli Bir Yaklaşım”, Niğde Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, Cilt 3, Sayı 2, 84-105.

KELEŞ, Ruşen (2013), Kentleşme Politikası, 13. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara.

KELEŞ, Ruşen (1998), Kentbilim Terimleri Sözlüğü, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara.

KİPER, Perihan (2004), “Küreselleşme Sürecinde Kentlerimize Giren Yeni Tüketim Mekânları ve Yitirilen Kent Kimlikleri”, Planlama, TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayını, 14-18.

KOÇAK, Hüseyin ve Melek TOLANLAR (2008), “Kentsel Dönüşüm Uygulamaları (Aydın ve Afyonkarahisar Örnekleri)”, Afyon Kocatepe Üniversitesi, İİBF Dergisi, C.X, S II, 397-415.

KÖKTÜRK, Erol, ve Erdal KÖKTÜRK (2007) “Deprem ve Kentsel Dönüşüm İlişkileri”. Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi, 57-64.

ÖZDEN, Pelin Pınar (2008), Kentsel Yenileme, İmge Kitabevi, Ankara.

ÖZDEN, Pelin Pınar (2006). “Türkiye'de Kentsel Dönüşümün Uygulanabilirliği Üzerine Düşünceler”. İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 215-233.

POLAT, Sibel ve Neslihan DOSTOĞLU (2007), “Kentsel Dönüşüm Kavramı Üzerine: Bursa’da Kükürtlü ve Mudanya Örnekleri”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 61-76.

ŞİŞMAN, Aziz ve Didem KİBAROĞLU (2009). 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı. “Dünya'da ve Türkiye'de Kentsel Dönüşüm Uygulamaları”, Ankara: TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası.

TEKELİ, İlhan (2011), Kent, Kentli Hakları, Kentleşme ve Kentsel Dönüşüm, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.

TEKELİ, İlhan, “Türkiye'de Yürürlüğe Konulan Kentsel Dönüşüm Üzerinde Konuşmayı Sürdürebilmelidir” İnternet Adresi: https://t24.com.tr/media/editorials/files/İlhan Tekeli.doc, Erişim Tarihi: 16.04. 2013.

TOSUN, Elif Karakurt ve Zerrin FIRAT (2012), “Kentsel Mekânlardaki Değişimler ve Kişilerin Konut Tercihleri: Bursa Örneği”, Business and Economics Research Journal, Volume 3, Number 1, 173-195.

TOSUN, Elif Karakurt (2007), “Küreselleşme Sürecinde Kentlerde Mekansal, Sosyal ve Kültürel Değişim: Bursa Örneği”, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Bursa.

YASİN, Melikşah (2005), “Kentsel Dönüşüm Uygulamalarının Hukuki Boyutu”, TBB Dergisi, Sayı 60, 105-138.