Üniversite Öğrencilerinin Kariyer Değerlerinin Eğitim Süreleri Açısından İncelenmesi ve Bir Uygulama

Emin Serin, Semih Soran, Ali Osman Kılıç
1.107 179

Öz


Gençlik çağı hayatın en önemli ve en kritik dönemlerinden birisidir. Genç insan, çocukluktan kurtulmanın ve yetişkinliğin sorumluluğunu almaya başlamanın tedirginliğini yaşar. Genç, bu dönemde yetişkin rolünü benimseyerek seçim yapar ve sorumluluk yüklenmeye başlar. Bu seçim doğrultusunda beklenti ve isteklerini gerçekleştireceği ve geçimini sağlayacağı ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bir meslek seçer. Yapılan birçok araştırma kariyer seçiminde, öğrenci algılamalarının önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu anlamda özellikle çalışma yaşamlarının başlarında olan üniversite öğrencilerinin kariyer değerlerini ortaya koymak çok önemlidir.

Bir kişinin kariyer yönelimi, onun güdülerini, yeteneklerini, değerlerini algılaması ile başlamaktadır. Bu farkındalık netleştiğinde “kariyer çapaları/değerleri” ingilizce karşılığı “career anchors” oluşmaktadır. Kariyer değerleri bir kişinin mesleki karar vermesine şekil veren kişisel ihtiyaçları, değerleri ve yetenekleridir. Çalışan bir kişinin zor bir seçim yapmak zorunda kalsa dahi vazgeçemeyeceği, kendini algılamanın merkezinde yatan bileşen olarak düşünülebilir.

Bu çalışmada; Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Gerede Meslek Yüksek Okulunda iki yıllık eğitim alan ve Gerede Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulunda dört yıllık eğitim alan bireyler üzerine yapılan çalışma konu alınmıştır. Bu okulda yer alan 180 öğrenci üzerinde anket yöntemi ile toplanan veriler ışığında sahip olunan baskın kariyer değerleri ve ortaya çıkan baskın kariyer değerlerinin her iki grup arasında bir farklılaşma gösterip göstermediği araştırılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda; gözlem ve istatistiksel sonuçlar ışığında ankete katılan bireylerin baskın kariyer değerlerinin olduğu ve bu kariyer değerlerinin her iki grup arasında bir farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimer: Kariyer, Kariyer Değerler (Çapaları), Kariyer Planlama, Kariyer Geliştirme


Anahtar kelimeler


Kariyer, Kariyer Değerler (Çapaları), Kariyer Planlama, Kariyer Geliştirme

Tam metin:

PDF

Referanslar


ADIGÜZEL, O. (2009), “Schein’ın Kariyer Çapaları Perspektifinde Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Öğrencilerinin Kariyer Değerlerine İlişkin Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.14, S.2, s.277-292.

BAKİOĞLU, A., A. DEMİREL (2001), “İlk Öğretim Müfettişlerinin Kariyer Gelişimleri”, M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Sayı 13, s.

CAN, Halil (1997), Yönetim ve Organizasyon, 4.B., Siyasal Kitabevi, Ankara.

COETZEE, M., D. SCHREUDER, R.TLADINYANE (2007), “Organisational Commitment and Its Relation to Career Anchors”, Southern African Business Review, Volume 11, Number 1, s.70.

COETZEE, Melinda, D. SCHREUDER (2009), “Using The Career Orientation Inventory (COI) for Measuring Internal Career Orientations in South African Organisational Context”, South African Journal of Industrial Psychology, Vol.35, s.100.

CREPEAU, R.G., C.W. CROOK, M.D. GOSLAR, M.E. MCMURTREY (1992), “Career Anchors of Information Systems Personnel”, Journal of Management Information Systems, Vol.9, No.2, s.147-156.

DELONG, T.J., C.G. COOMBS (1989), “The Role of the Principal in the Career Development of Teachers”, Journal of Career Development. Vol, 15(3), s.206.

DİNÇ, E. (2008), “Meslek Seçiminde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Meslek Yüksek Okulu- Muhasebe Programı Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2008/2, s. 91.

ERDOĞMUŞ, N. (2003), Kariyer Geliştirme, Nobel Yayın, Ankara.

FIELD, A. (2003), “Speak to What Drives Them”, Harvard Management Communication Letter, September 2003, s.3.

GENÇ, G., A. KAYA, M. GENÇ (2007), “İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Meslek Seçimini Etkiyen Faktörler”, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(14), s.51.

GÜRBÜZ, S., Ü. SIĞRI (2012), “Kariyer Çapalarının Temel Benlik Değerlendirmesi ve Kültürel Değerler ile İlişkisi:Türkiye ve ABD Karşılaştırması”, 20. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi,Bildiriler El Kitabı, s.463.

IGBARIA, M., J.J. BAROUDI (1993), “A Short-Form Measure of Career Orientations: A Psychometric Evaluation”, Journal of Management Information Systems, Vol.10, No.2, s.133.

KILIÇ, A.O. Kariyer Değerlerinin Demografik ve Sosyo-Kültürel Faktörler Açısından Değerlendirilmesi ve Bir Araştırma (2012), Yayınlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi İ.İ.B.F.

KLAPWIJK, R., E. ROMMES (2009), “Career Orientation Of Secondary School Students (M/F) in the Netherlands”, International Journal of Technology & Design Education, DOI 10.1007/s10798-009-9095-7, s.410.

KNIVETON, B.H. (2004), “Managerial Career Anchors in a Changing Business Environment”, Journal of European Industrial Training, s.566.

PERKMEN, S. (2009), 21. Yüzyılda Kariyer Seçimi, Profil Yayıncılık, İstanbul.

RENSBURG, S.V., J.C. ROTHMANN, S. ROTHMANN (2003), “The Relationship Between Personality Characteristics and Career Anchors of Pharmacists”, Management Dynamics, Vol.12, No.3, s.26.

SABUNCUOĞLU, Z. (2000), İnsan Kaynakları Yönetimi, Ezgi Kitabevi, Bursa.

SCHEIN, E.H. Career Anchors (Participant Workbook) (2006), Published by Pfeiffer, Third Edition, CA, USA.

SİPAHİ, B., E.S. YURTKORU, M. ÇİNKO (2010), Sosyal Bilimlerde SPSS’le Veri Analizi, Beta Basım, İstanbul.

ŞİMŞEK, M.Ş., A. ÇELİK, A. AKATAY (2007), Kariyer Yönetimi ve İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları, Gazi Kitabevi Tic.Ltd.Şti., Ankara.

TAN, H.H., B.C. QUEK (2001), “An Exploratary Study on the Career Anchors of Educators in Singapore”, The Journal of Psychology, 135(5), s.527-531.

TOPSES, G. (2007), Psikolojik Yardım Hizmetleri Kuram ve Uygulamalar, Nobel Yayın Dağıtım Ltd.Şti., Ankara.

VIANEN A.E.M. van, I.E. De PATER, P.T.Y. PREENE (2009), “Adaptable Careers: Maximizing Less and Exploring More”, The Career Development Quarterly, Volume 57, s.298.

WATTS, G.A.(1992), “Work Values, Attitudes and Motivations of Women Employed in Administrative Support Occupations”, Journal of Career Development, Vol. 19(1), s.50.

YÜKSEL, Öznur (1998), İnsan Kaynakları Yönetimi, Gazi Kitabevi, Ankara.